برخورده است . اگر مدفوع اصلا بوى گند ندارد ، دليل آن است كه خوراك در معده در جايى خزيده و كمين گرفته است . 4 - سكسكه : اگر انسان در حال به سكسكه آمدن احساس درد گزشى مىكند دليل آن است كه خلط ترشيده ، يا خلط تندمزه ، يا خلط تلخ در معده جاى دارد . اگر همراه سكسكه كردن احساس كشيدگى كرد ، نشان از باد دارد كه در معده گرد آمده است . اگرنه احساس گزش و نه احساس كشيدگى همراه سكسكه هست و انسانى كه سكسكه دارد تشنه نيست دليل بر بودن خلط بلغمى در معده است . اگر انسان كمى بعد از پاك‌سازيهاى بدن و كمى بعد از تب به سكسكه افتاد ، بايد بدانى كه معده سوء مزاج خشك دارد . 5 - تشنگى : تشنگى دليل بر حرارت مزاج است ، اگر با تشنگى دل به هم آمدن همراه بود ، دليل آن است كه خلط مرارى يا خلط بلغمى شورمزه در معده است و سبب سوء مزاج گرم معده شده است . اگر از نوشيدن آب گرم تشنگى فروكش كرد ، به احتمال قوى و در اكثر حالات نشان از آن دارد كه مادهء جاى گرفته در معده بلغمى شور بوركى است . اما اگر از نوشيدن آب گرم تشنگى بيشتر شد ، دليل بر وجود مادهء مرارى در معده است . 6 - دهان و زبان : اگر در هنگام به درد آمدن معده ، زبان زبر است و سرخى رنگ زبان بسيار است ، دليل بر وجود مادهء خونى است كه بر معده چيرگى يافته است ، يا اينكه معده به ورم گرم خونى مبتلاست . اگر زردى زبان خارج از حالت طبيعى است ، دليل آن است كه مادهء به بار آورندهء سوء مزاج معده صفرايى است . اگر رنگ زبان مايل به سياهى بود ، بدان كه مادهء سبب سوء مزاج گرم در معده سودايى است . اگر زبان به سپيدرنگى و رنگ شير مىزد ، دليل آن است كه مادهء موجود در معده خلط رطوبى است . اگر زبان خشك بود و روىآورهاى ديگرى نبود ، دليل آن است كه سوء مزاج خشك بر معده آمده است . 7 - هضم : چگونه بدانيم كه معده خوراك را به خوبى هضم مىكند و ايرادى در كارش نيست ؟ الف - اگر بعد از وارد شدن خوراك به معده ، در مدّتى كم احساس سنگينى در معده به وجود نيامد . ب - اگر قرقر شكم نيست . ج - اگر بادكردگى شكم حس نمىشود . د - اگر آروغ نيست .